ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

RIPE Πελοποννήσου

                                       ΖΗΤΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Η έκθεση για τις ανάγκες των επιχειρήσεων σε τεχνολογία και καινοτομία καταγράφει και αναλύει την υπάρχουσα ζήτηση από την πλευρά των επιχειρήσεων για συγκεκριμένες τεχνολογίες και τεχνολογικές υπηρεσίες η οποία μαζί με το περιφερειακό σύστημα προσφοράς και μεταφοράς τεχνολογίας και καινοτομίας προσδιορίζουν τις βασικές παραμέτρους του συστήματος καινοτομίας της περιφέρειας. Παράλληλα εντοπίζονται τα κύρια χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων της περιφέρειας ως προς ορισμένες κρίσιμες παραμέτρους και συγκεκριμένα το μέγεθος των παραγωγικών μονάδων, το επίπεδο εκπαίδευσης και ειδίκευσης του προσωπικού, την καινοτομική δραστηριότητα και τον εξαγωγικό προσανατολισμό.

Η έκθεση στηρίζεται σε έρευνα μέσω δομημένων ερωτηματολογίων που απευθύνθηκαν προς τις επιχειρήσεις της περιφέρειας. Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας τα βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων της περιφέρειας είναι:
1. Στην περιφέρεια κυριαρχούν οι μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Το 94,1% των επιχειρήσεων του δείγματος απασχολούν λιγότερο από 100 άτομα προσωπικό. Η παράμετρος της καινοτομικής δραστηριότητας διαφοροποιεί ελάχιστα το στοιχείο αυτό. Σημαντική διαφοροποίηση υπάρχει όμως ως προς την παράμετρο της εξαγωγικής δραστηριότητας η οποία φαίνεται ότι σχετίζεται άμεσα θετικά με το μεγάλο μέγεθος των επιχειρήσεων.
2. Οι επιχειρήσεις της περιφέρειας χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο ανειδίκευτο προσωπικό. Περισσότερο από τα τρία τέταρτα των εργαζόμενων προσφέρουν ανειδίκευτη εργασία. Ενώ το 15% εργάζονται ως ειδικευμένο προσωπικό. Εξάλλου λιγότερο από το ένα δέκατο των εργαζομένων έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο (8,3%) ή μεταπτυχιακό τίτλο (0,9%).
3. Ως προς την καινοτομική δραστηριότητα το 47,5% (48 επιχειρήσεις) των επιχειρήσεων της περιφέρειας ανήκει σε αυτή την κατηγορία καθώς δηλώνει ότι είτε ανέπτυξε νέο προϊόν είτε ανέπτυξε νέα παραγωγική διαδικασία. Το ποσοστό αυτό πρέπει μάλλον να θεωρηθεί ως ιδιαίτερα υψηλό για ένα παραγωγικό σύστημα με τα χαρακτηριστικά του συστήματος της περιφέρειας Πελοποννήσου. Εξάλλου εμφανίζεται το φαινόμενο των πολύ χαμηλών δαπανών σε Ε&ΤΑ στην κατηγορία αυτή των επιχειρήσεων ενώ εμφανίζει και πολύ υψηλό ποσοστό ανειδίκευτης εργασίας.
4. Τα δύο τρίτα των επιχειρήσεων της περιφέρειας παράγουν για την εγχώρια αγορά ενώ το υπόλοιπο ένα τρίτο έχει παράλληλα και εξαγωγικό προσανατολισμό με κύριες περιοχές πωλήσεων την ΕΕ και την Αμερική.

Από την ανάλυση του ερωτηματολογίου σχετικά με την ζήτηση τεχνολογιών και τεχνολογικών υπηρεσιών στο σύνολο των επιχειρήσεων τα κύρια στοιχεία που εμφανίζονται συμπερασματικά είναι:
1. Υπάρχει μεγάλη ζήτηση για συμμετοχή σε δημόσια χρηματοδοτούμενα προγράμματα που σχετίζονται με την έρευνα και τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων ενώ εμφανίζονται και ιδιαίτερα θετικές προσδοκίες από τη συνεργασία με τα ανώτατα εκπαιδευτικά και τεχνολογικά ιδρύματα (ΑΕΙ/ΤΕΙ).
2. Η ζήτηση για διεπιχειρησιακές συνεργασίες δεν έχει ιδιαίτερα μεγάλο μέγεθος εμφανίζει όμως μια δυναμική ανάπτυξης. Το ίδιο ισχύει και για τις τεχνολογίες ποιοτικού ελέγχου και σε μικρότερο βαθμό για τις τεχνολογίες αντιρρύπανσης.
3. Υπάρχουν ορισμένες τεχνολογίες που φαίνεται ότι η αγορά τους δεν έχει μεγάλο αναπτυξιακό δυναμισμό όπως οι τεχνολογίες βιομηχανικής πληροφορικής και οι τεχνολογίες αυτοματισμών. Οι τεχνολογίες αυτές όμως είναι ταυτόχρονα οι βασικές σε χρήση τεχνολογίες από τις επιχειρήσεις και έχουν μεγάλο μέγεθος αγοράς. Μπορούν να θεωρηθούν ως "γνωστές" και "καθιερωμένες" για τις επιχειρήσεις τεχνολογίες και από αυτή την πλευρά αποτελούν μια υπαρκτή "πύλη εισόδου" τεχνολογικού εκσυγχρονισμού των επιχειρήσεων. Η περαιτέρω ποιοτική αναβάθμισή τους οπωσδήποτε θα συμβάλει θετικά προς την κατεύθυνση της καινοτομικής ανάπτυξης των επιχειρήσεων.
4. Στην ίδια κατεύθυνση της ποιοτικής αναβάθμισης των υπηρεσιών τους φαίνεται ότι πρέπει να κινηθούν και οι οργανισμοί μεταφοράς τεχνολογίας που δρουν στην περιφέρεια καθώς ενώ υπάρχει μεγάλο "μέγεθος αγοράς" δεν υπάρχει σημαντική δυναμική για περαιτέρω ανάπτυξή της.
5. Τέλος φαίνεται ότι οι επιχειρήσεις μοιάζει να έχουν λιγότερη εμπιστοσύνη ή προσδοκίες από την ίδια την αγορά και μεγαλύτερες αναμονές από την δημόσια χρηματοδότηση. Υπάρχουν όμως περιθώρια για αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας ζήτησης για ορισμένες τεχνολογίες που μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία εισόδου τεχνολογίας για τις επιχειρήσεις στην κατεύθυνση της καινοτομικής τους ανάπτυξης.

Γενικότερα φαίνεται να υπάρχει θετική προοπτική κυρίως στις θεματικές κατηγορίες όπου οι κρατικές επιχορηγήσεις έχουν σημαντικό ρόλο. Τέτοιες είναι η Χρηματοδότηση Ε&ΤΑ, η συμμετοχή σε προγράμματα έρευνας, η χρηματοδότηση εκσυγχρονισμού ενώ ιδιαίτερα σημαντικές προσδοκίες και προοπτικές εμφανίζονται για τη συνεργασία με τα ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Υπάρχουν ορισμένες θεματικές κατηγορίες που φαίνεται να είναι γνωστές και σε χρήση από τις επιχειρήσεις της περιφέρειας όπως η Βιομηχανική Πληροφορική και η Συνεργασία με Οργανισμούς Μεταφοράς Τεχνολογίας. Οι κατηγορίες αυτές έχουν το πλεονέκτημα του μεγάλου μεγέθους της αγοράς η περαιτέρω όμως ανάπτυξη τους σχετίζεται με την ποιοτική τους αναβάθμιση.
Σχετικά με τις δύο βασικές κατηγορίες επιχειρήσεων που εισήχθησαν στην ανάλυση φαίνεται ότι η κατηγορία καινοτομικές επιχειρήσεις προσομοιάζει περισσότερο με τα χαρακτηριστικά του συνόλου των επιχειρήσεων ενώ η κατηγορία εξαγωγικές επιχειρήσεις εμφανίζει πιο έντονα "καινοτομικά" χαρακτηριστικά.

Πλήρες κείμενο μελέτης