Περίληψη

Βασικός στόχος της έρευνας είναι η εφαρμογή ενός ειδικού αναπτυξιακού προγράμματος που θα αμβλύνει τα αναπτυξιακά προβλήματα που έχουν προκύψει στην περιοχή από τη λειτουργία των μονάδων παραγωγής ρεύματος της ΔΕΗ με εκμετάλλευση των κοιτασμάτων γαιανθράκων της περιοχής Μεγαλόπολεως και ταυτόχρονη μείωση της εν κατακλείδι στήριξη της οικονομικής ζωής της περιοχής στην λειτουργία της.

Το πενταετές πρόγραμμα ανάπτυξης του λεκανοπέδιου Μεγαλόπολης με εξασφαλισμένη την χρηματοδότηση του για το διάστημα από 1997-2001 από το «Τέλος Ανάπτυξης Βιομηχανικών Περιοχών Παραγωγής Ηλεκτρικού Ρεύματος» θα μπορούσε σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης να καλύψει ένα μέρος των δράσεων και των έργων για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος. Ως εκ τούτου η επιλογή των έργων του προγράμματος βασίστηκε στα ακόλουθα κριτήρια:

• Συμβατότητα με τις προδιαγραφές του Ε.Α.Π*.
• Εξυπηρέτηση της στρατηγικής και των τακτικών στόχων του προγράμματος.
• Διατομεακή εξισορρόπηση έργων και ενεργειών.
• Χωροταξική ισορροπία/διασπορά έργων-ενεργειών.
• Εξασφάλιση του ολοκληρωμένου χαρακτήρα του Προγράμματος.
• Διοικητική και τεχνική ωριμότητα των προτάσεων.
• Χρηματοδοτική επάρκεια.
• Αδυναμία εύρεσης εναλλακτικών πόρων χρηματοδότησης.
• Δημιουργία προϋποθέσεων για ανάπτυξη εναλλακτικών εισοδημάτων και ανάπτυξης της περιοχής.
• Συμπληρωματικά Προγράμματα.
• Σκοπιμότητα, βιωσιμότητα και αποδοτικότητα.
• Διάχυση ωφελειών.
• Ομογενοποιήση περιοχής.
• Δημιουργία άμεσων εισοδημάτων και απασχόλησης.
• Πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και εξωτερικές οικονομίες.

Το προτεινόμενο πενταετές πρόγραμμα έχει έξη τομείς δράσης, την βελτίωση των υποδομών και της ποιότητας ζωής, την δημιουργία βασικών υποδομών τουριστικής ανάπτυξης, την μέριμνα για αγροτική ανάπτυξη, την επίτευξη βελτιώσεων και στο δευτερογενή μεταποιητικό τομέα. Όλοι αυτοί οι τομείς δράσης θα υλοποιηθούν με ταυτόχρονη μέριμνα για ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων και με την στήριξη μελετών και μηχανισμών υποστήριξης και εφαρμογής.

Η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής έργο εξαιρετικής σημασίας για την θεμελίωση και υλοποίηση και των υπολοίπων προβλέπει οκτώ έργα προϋπολογισμού 1.750 εκατ. δρχ. Περιλαμβάνει την προώθηση της επίλυσης των προβλημάτων ύδρευσης που αντιμετωπίζει η περιοχή της Φαλασίας και στην επίλυση του προβλήματος απόρριψης και αποκομιδής των απορριμμάτων. Οικιστικά με έργα μικρής κλίμακας στα οποία θα περιληφθούν αναπλάσεις δημοσίων κτηρίων και αναπλάσεις κοινόχρηστων χώρων θα ωφεληθούν οι κάτοικοι του λεκανοπεδίου Μεγαλόπολης. Το έργο για τη βελτίωση των οδικών συνδέσεων αφορά έργα στο επαρχιακό οδικό δίκτυο του νέου Δήμου Φαλαισίας, με απώτερο στόχο να ωφεληθούν οι παραγωγικές επιχειρήσεις της περιοχής.

Η πλούσια σε πολιτιστική και θρησκευτική παράδοση περιοχής της Μεγαλόπολης έχει την δυνατότητα να αναπτυχθεί τουριστικά , αφού εν προκειμένω από τα 2.530 εκ. δρχ. που προβλέπονται διατίθεται μέρος για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στο οδικό δίκτυο της Φαλαισίας και ακολούθως το μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης για την εκτέλεση έργων διαμόρφωσης, ανάδειξης, συντήρησης και βελτίωσης υποδομών σε αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς χώρους (Λύκαιο, Αγία Θεοδώρα Βάστα, κάστρο Καρύταινας). Η υλοποίηση των παραπάνω έργων θα ωφελήσει τις υπάρχουσες επιχειρήσεις (εστίασης, αναψυχής, τουριστικά καταλύματα) και θα ενισχύσει την δημιουργία νέων τουριστικών επιχειρήσεων στηρίζοντάς παράλληλα την απασχόληση στον τριτογενή τομέα.

Πέρα από τις παραδοσιακές μορφές τουριστικής ανάπτυξης σκόπιμη είναι η επέκταση των δραστηριοτήτων του τουριστικού κλάδου στην παροχή υπηρεσιών αθλητικού και οικολογικού-περιβαλλοντολογικού τουρισμού. Σε αυτό περιλαμβάνεται η δημιουργία πίστας moto cross , πίστα ταχύτητας αυτοκινήτων και δικύκλων μηχανών, αεραθλητικό διάδρομο, σκοπευτήριο κινητού στόχου και camping για επισκέπτες και αθλητές. Ακολούθως, η ανάδειξη του φαραγγιού του Λούσιο ποταμού και η αποκατάσταση της ιστορικής φυσιογνωμίας των ιστορικών μονών, αρχαιοτήτων, παραδοσιακών γεφυριών και νερόμυλων κατά μήκος του φαραγγιού θα είχε στόχο την προσέλκυση ειδικού αθλητικού τουρισμού υψηλής εισοδηματικής στάθμης. Επιπροσθέτως ιδιαίτερη βαρύτητα για την προσέλκυση περιβαλλοντολογικού τουρισμού θα είχε η ορθολογική διαχείρισης του δασικού πλούτου της περιοχής με την κατασκευή δασικού θηρευτικού πάρκου.

Η υλοποίηση της αγροτικής ανάπτυξης πριμοδοτείται από το πρόγραμμα με 750 εκ δρα. και προβλέπει έργα για την αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων με εγγειοβελτιωτικά έργα (εκμετάλλευση ποταμού Ξερίλα), την αύξηση της παραγωγικότητας, την αναδιάρθρωση και την προώθηση νέων των καλλιεργειών. Τα άμεσα οφέλη αναμένεται να είναι η βελτίωση της ποιότητας και της ποσότητας της παραγωγής, ενώ έμμεσα θα στηριχθεί η απασχόληση στον πρωτογενή τομέα και να προστατευθεί το περιβάλλον.

Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε και τον προσανατολισμό στην εκμετάλλευση πιλοτικών προγραμμάτων για τον πρωτογενή τομέα που αποτελούν ένα νέο σημαντικό μέρος για την αγροτική ανάπτυξη μακροπρόθεσμα. Σε αυτά περιλαμβάνεται η παραγωγή βιολογικών προϊόντων (κυρίως ελαιολάδου) και η καλλιέργεια αρωματικών φυτών με την πλήρη στήριξη εμπειρογνωμόνων και την προσφορά τεχνικής βοήθειας.

Ειδικό βάρος στην παραγωγική διάρθρωση της περιοχής θα δοθεί με το υποπρόγραμμα για την ανάπτυξη του δευτερογενή τομέα . Το μέτρο αυτό αφορά καθαρά τις υλικοτεχνικές υποδομές της περιοχές και προτείνεται να υλοποιηθεί σε συνδυασμό με το έργο για την τηλεθέρμανση. Οι οργανωμένες υποδομές προβλέπεται να δημιουργηθούν σε εδάφη που θα προσφέρει η ΔΕΗ για την ίδρυση Δημοτικής ΒΕΠΕ. Παρά το υψηλό ποσοστό βιομηχανικής τεχνογνωσίας και ειδίκευσης που υπάρχει στην περιοχή Μεγαλόπολης λόγω της παρουσίας της ΔΕΗ η μεταποιητική δραστηριότητα είναι περιορισμένη μόνο σε 120 μεταποιητικές επιχειρήσεις. Συνεπώς η ΒΕΠΕ αναμένεται να λειτουργήσει ως πόλος έλξης των επιχειρήσεων χαμηλής όχλησης από την περιοχή Μεγαλόπολης και εκτός περιοχής, αλλά και στην προσέλκυση για ίδρυση νέων επιχειρήσεων. Το έργο της τηλεθέρμανσης Μεγαλόπολης με συμπαραγωγή από τον ΑΗΣ ΔΕΗ και με βιομάζα πρακτικά θα προσφέρει εξοικονόμηση ενέργειας για τις μεταποιητικές επιχειρήσεις της ΒΕΠΕ, αλλά και θα ενθαρρύνει θετικά όλους τους παραγωγικούς τομείς (τον πρωτογενή με την δημιουργία θερμαινόμενων ειδικών καλλιεργειών και τον τριτογενή με την δραστηριοποίηση συμβουλευτικών επιχειρήσεων. Συνεπώς τα πλεονεκτήματα αυτής της επένδυσης είναι τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά και περιβαλλοντικά με την καταβολή από το Πρόγραμμα 3.670 εκ. δρχ και με ενίσχυση και από άλλα εν εξελίξει έργα.

Σκόπιμη είναι και η διάθεση 150 εκ. δρχ για την κατάρτιση του υφιστάμενου ανθρώπινου δυναμικού σε προγράμματα τουρισμού, γεωργίας, ΜΜΕ και σε όλο το φάσμα των τομέων παραγωγής, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού όσον αφορά την εξειδίκευση του, να απαγκιστρωθεί από τις μη παραγωγικές αγροτικές δραστηριότητες και την απασχόληση σε επαγγέλματα που είναι άμεσα συνυφασμένα με την λειτουργία της ΔΕΗ και τέλος να επιτευχθεί η αναγκαία διερεύνηση νέων παραγωγικών κατευθύνσεων.

Βάση για την υλοποίηση και των έξη υποπρογραμμάτων είναι εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας προϋπολογισμού 700 εκ. δρχ. που στόχο θα έχουν την διερεύνηση της δυναμικής των προτεινόμενων από τη μελέτη έργων, χωρίς ωστόσο να υφιστάμενων αναπτυξιακών παραβλέπεται η σημασία της αξιολόγησης και των υφισταμένων διαδικασιών ανάπτυξης και η διερεύνησης ανεκμετάλλευτων αναπτυξιακών δυνατοτήτων. Συμπληρωματικά οι μελέτες βάσης αποτελούν ουσιαστικά μελέτες σκοπιμότητας των έργων και πρόκριμα για τον σχεδιασμό του β' Πενταετούς ΕΑΠ της Πελοποννήσου.

Τα νέα αναπτυξιακά πρότυπα, για τα δεδομένα της περιοχής, προκειμένου να υλοποιηθούν και να αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα προβλέπεται από το Πρόγραμμα «μηχανισμοί υποστήριξής τοπικής ανάπτυξης» με κάθετές δράσεις στους δυο παρακάτω παραγωγικούς τομείς της οικονομίας της περιοχής:

• Πληροφόρηση και οργάνωση του αγροτικού τομέα (πρωτογενή τομέα).
• Προώθηση και ανάπτυξή εναλλακτικών μορφών τουρισμού.

Τέλος τον συντονισμό και την εποπτεία του έργου έχει η Επιτροπή Παρακολούθησης, η οποία και θα συντελέσει στην ομαλή διαχείριση και παρακολούθηση της εφαρμογής του Προγράμματος με μια σειρά από δράσεις, υποχρεώσεις και αρμοδιότητες που θα έχει.

Τέλος η μελέτη παραθέτει αξιολόγηση του ΕΑΠ βάση των επιπτώσεων που θα έχει στα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη της περιοχής (ακαθάριστο προϊόν & απασχόληση) καθώς και τεκμηρίωση της προέλευσης της μεταβολής.