ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στα πλαίσια του β΄ σταδίου της μελέτης για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού στην περιοχή του Πάρνωνα-υγρότοπου Μουστού εξετάζεται η αντιμετώπιση ειδικών περιβαλλοντικών προβλημάτων και συστημάτων λειτουργίας και διαχείρισης του Όρους για να διασφαλιστούν τα στοιχεία του φυσικού και ανθωπογενούς περιβάλλοντος.

Με συνοπτικό τρόπο αναλύονται τα δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα της περιοχής σε σχέση με την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού. Τα στοιχεία του φυσικού και ιστορικού περιβάλλοντος καταγράφεται και αξιολογείται στο βαθμό που αφορά άμεσα την περιοχή και το αντικείμενο της μελέτης. Μεγαλύτερη βαρύτητα δίνεται στην καταγραφή της τουριστικής κίνησης και της υποδομής, όπως και στον σχεδιασμό, την οργάνωση και την εφαρμογή του προγράμματος για την διακίνηση τουριστών στο οικολογικό πάρκο του Υγρότοπου Μουστού. Η πρόταση υποστηρίζεται και με τεκμηριωμένο πρόγραμμα για την διαχείριση και την χρηματοδότηση προγράμματος. Τέλος, επισυνάπτεται φωτογραφικό υλικό, χάρτες ανάλυσης των υφισταμένων δομών στην περιοχή και ανάλυση των διαδικασιών προκήρυξης της μελέτης.

Γενική παρουσίαση

Η κατασκευή των κτιριακών έργων και οι αιτούμενες τεχνικές επεμβάσεις προβλέπουν επισκευές, διαρρυθμίσεις, προσθήκες και διαμορφώσεις στον περιβάλλοντα χώρων σε υφιστάμενα κτήρια εντός των οικισμών, τα οποία προτάθηκαν μετά από σχετική έρευνα και σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς. Εξετάστηκαν οι εναλλακτικές προτάσεις που υπήρχαν στις περισσότερες περιπτώσεις και οι μελετητές κατέθεσαν ξεχωριστό τεύχος με «Προκαταρτικά Στοιχεία Έργων Προγραμματικής Σύμβασης Οικολογικού Πάρκου Πάρνωνος» στο οποίο δελτιοποιήθηκαν συνοδευόμενα από χάρτες και φωτογραφίες και παραδόθηκαν στην «Κοινή Επιτροπή» των αρμόδιων φορέων.

Το κτιριολογικό πρόγραμμα περιλαμβάνει μια σειρά από ειδικά κτήρια καθώς και κτήρια γραφείων που θα δημιουργηθούν στην περιοχή του Πάρνωνα ώστε να προσελκύσουν τουρίστες στην περιοχή με την εξασφάλιση του οικοσυστήματος της περιοχής, και προβλέπουν την κατασκευή:

• Κέντρων πληροφόρησης.
• Περίπτερων ενημέρωσης και παρατηρητήριων.
• Χώρους στάθμευσης και στάσης. ( για την εξυπηρέτηση των προαναφερομένων κτηρίων που θα κατασκευαστούν στην περιοχή).

Για την οργανωμένη κατασκευή των προαναφερόμενων έργων, οι απαραίτητες ενέργειες ομαδοποιούνται σε πέντε φάσεις και εξετάζονται κατά περίπτωση ως εξής:

• Καταγραφή και αξιολόγηση των απαραίτητων εργασιών και παρεμβάσεων στα επιλεγμένα κτίσματα.
• Εκπόνηση των προβλεπόμενων μελετών για την έκδοση οικοδομικής άδειας και ανάθεσης της κατασκευής.
• Εξασφάλιση των απαραίτητων εγκρίσεων για την χρήση του κτηρίου.
• Εκτίμηση του προϋπολογισμού βάση των προβλεπόμενων από την μελέτη εργασιών στα κτίσματα και στον περιβάλλοντα χώρο.
• Τέλος, χρονοδιάγραμμα διαδοχής και διάρκειας των εργασιών.

Δεδομένου ότι ο άμεσος στόχος της μελέτης είναι η ορθολογική διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής του Πάρνωνα και ο έμμεσος η μεγιστοποίηση της «εκπαιδευτικής εμπειρίας» από την επαφή με τον φυσικό πλούτο, οι επισκέψιμες νέες διαδρομές-μονοπάτια θα πρέπει να είναι εναρμονισμένα με το τοπίο, τα υφιστάμενα παλαιότερα μονοπάτια και τις ανάγκες των ομάδων τουριστών-επισκεπτών στις οποίες στοχεύει το έργο. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην χρήση των μονοπατιών, αλλά και στην διακίνηση των επισκεπτών, όπου είναι εφικτό, με μέσα διακίνησης φιλικά και εναρμονισμένα με το περιβάλλον. Απαραίτητη λοιπόν κρίνεται η μελέτη των τεχνικών στοιχείων για την χάραξη των μονοπατιών καθώς η προσθήκη διακριτικής σήμανσης ώστε να παρέχονται οι πρώτες βασικές πληροφορίες για την ασφαλή και απρόσκοπτη περιήγηση στον χώρο. Συμπληρωματικά και κυρίως βοηθητικά θα μπορούσαν ενημερωτικά έντυπα να συμβάλλουν στην επιδιωκόμενη προσφορά «εκπαιδευτικής εμπειρίας» και στο έργο της σήμανσης.

Στην ευρύτερη περιοχή περιλαμβάνεται και η κατασκευή έργων προστασίας και αναβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος όπως:

• Έργα αποκατάστασης και νέας χρήσης των λατομείων.
• Έργα αποκατάστασης των παρόδιων ζωνών όπως πρανών που δημιουργούν αισθητική ρύπανση και επικινδυνότητα.
• Έργα αποκατάστασης εγκαταλελειμμένων σκουπιδότοπων.
• Έργα αποκατάστασης και προστασίας ρεμάτων.

Όλα αυτά τα έργα αποκατάστασης μπορούν να προσφέρουν αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και να παραδώσουν στο κοινό χώρους για νέες χρήσεις αθλητικές, πολιτιστικές, αναψυχής και στάθμευσης.

Τα υπό μελέτη Κέντρα Πληροφόρησης και τα Περίπτερα Ενημέρωσης προτείνεται να προκηρυχθούν ως ενιαίο σύνολο, ώστε η «οργάνωση και εγκατάσταση συστήματος ερμηνείας περιβάλλοντος στην περιοχή του όρους Πάρνωνα-υγρότοπου Μουστού» να εξασφαλίσει την απαραίτητη σύνδεση και συμπληρωματικότητα μεταξύ των επιμέρους έργων για να αποφευχθούν ελλείψεις και αλληλοσυμπληρώσεις.

Στη συνέχεια, εκτιμάται ότι η οργάνωση και εγκατάσταση συστημάτων ερμηνείας περιβάλλοντος προϋποθέτει:

• Οργάνωση και εγκατάσταση χώρων εκθέσεων ειδικών προδιαγραφών (τοπογραφικά, προδιαγραφές κτηρίων, ειδικός φωτισμός)
• Λειτουργία χώρων παρουσιάσεων με τον απαραίτητο ηλεκτρονικό εξοπλισμό για παρουσιάσεις και προβολές
• Σχεδιασμός χώρου περιβαλλοντικής αγωγής και εκπόνηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων
• Οργάνωση εκθετηρίου/ πωλητηρίου και περιγραφή των προς πώληση υλικών.
• Προμήθεια υλικών βιβλιοθήκης
• Εξοπλισμός του εργαστηρίου για τα κέντρα πληροφόρησης με τα απαραίτητα υλικά
• Εγκατάσταση εξοπλισμού στο χώρο υποδοχής των επισκεπτών
• Σχεδιασμός του λογότυπου του Οικολογικού Πάρκου Πάρνωνα- Μουστού

( δίνονται τα αναλυτικά σχέδια διακηρύξεων των προβλεπόμενων έργων και μελετών ).

Η διαδικασία υλοποίησης προβλέπει σχεδιασμό για τον τρόπο εκτέλεσης των έργων με προσαρτήματα σχεδίων διακηρύξεων διαγωνισμών και αναλυτική αναφορά στις πληρωμές των παραδοτέων έργων.

Το προσάρτημα παρέχει πληροφόρηση σχετική που μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση της σημασίας του έργου και στην αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα παρέχεται στην παροχή υποστηρικτικού έκτυπου υλικού για την αντιμετώπιση διαδικαστικών προβλημάτων στην προκήρυξη των μελετών, αλλά και συμπληρωματικά έγραφα και μελέτες που μπορούν να συμβάλλουν στη υλοποίηση επιμέρους δράσεων του έργου όπως:

•   Σχέδια προκηρύξεων μελετών.
• Προκαταρτικά στοιχεία έργων προγραμματικής σύμβασης οικολογικού έργου Πάρνωνα.
• Εισήγηση στην ημερίδα «Η Αρχιτεκτονική του Πάρνωνα» με θέμα: «Ο Πολεοδομικός χαρακτήρας και τα προβλήματα των οικισμών του Πάρνωνα».
• Εισήγηση στην ημερίδα «Η Αρχιτεκτονική του Πάρνωνα» με θέμα: «Το θεσμικό πλαίσιο δόμησης των οικισμών του Πάρνωνα».
• Επιστολή προς 5 η ΕΒΑ Σπάρτης για διευκρινήσεις για τον Πύργο Τρικαλίτη στον Αγ. Πέτρο.

• Εκθέσεις αποτυπώσεων.

• Απαντήσεις-παρατηρήσεις σε έγγραφα φορέων.

• Παρατηρήσεις για την απόκτηση γηπέδων περιπτέρου ενημέρωσης και παρατηρητηρίου στην περιοχή του υγρότοπου λίμνης Μουστού.