Στρατηγική Καινοτομίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

RIPE Πελοποννήσου

  ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Η παρούσα ανάλυση επιχειρεί να κατανοήσει και να αξιολογήσει το περιφερειακό σύστημα μεταφοράς τεχνολογίας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου διερευνώντας την ύπαρξη και το βαθμό δραστηριότητας οργανισμών τεχνολογικής διαμεσολάβησης, την ικανότητά τους να συμβάλλουν στην διάχυση τεχνολογικών γνώσεων και καινοτομικών εργαλείων στις επιχειρήσεις της περιφέρειας. Από την άλλη πλευρά διερευνάται η ανταπόκριση των επιχειρήσεων στην εισροή καινοτομίας στην επιχείρησή τους, η συνεργασία με Οργανισμούς Μεταφοράς Τεχνολογίας, ή άλλοι τρόποι με τους οποίους οι επιχειρήσεις αποκτούν τεχνολογία.

Δεδομένης της διαφαινόμενης αδυναμίας του συστήματος μεταφοράς τεχνολογίας στην περιφέρεια και την ανυπαρξία σημαντικών κέντρων διάχυσης τεχνολογίας, όπως Κέντρα Καινοτομίας και Επιστημονικά Πάρκα, έγινε προσπάθεια να εντοπιστούν τοπικοί φορείς που, μέσα στις δραστηριότητές τους θα μπορούσαν να είναι και υπηρεσίες διάχυσης της τεχνογνωσίας, προώθηση της καινοτομίας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ.

Σε συνεργασία με τα επιμελητήρια των τεσσάρων νομών και κυρίως αυτό της Αρκαδίας καταγράφηκε ένας αριθμός φορέων (48), οι οποίοι ασκούν στον έναν ή τον άλλο βαθμό, υπηρεσίες μεταφοράς τεχνολογίας. Οι φορείς αυτοί ήταν τόσο Δημοτικές Επιχειρήσεις (κατασκευαστικές) όσο και Αναπτυξιακές Επιχειρήσεις που υπάγονται οι περισσότερες σε αντίστοιχους Δήμους.

Για τη διεξαγωγή της έρευνας συντάχθηκε ερωτηματολόγιο προς τους παραπάνω επιλεγμένους φορείς, που αποσκοπεί στη διεξαγωγή συμπερασμάτων συνολικότερα για το περιφερειακό σύστημα μεταφοράς τεχνολογίας, τις δυσκολίες και τα προβλήματα, όπως αυτά εντοπίζονται από τους ίδιους τους φορείς. Η αδυναμία των υπαρχόντων φορέων που συνιστά και συνολική αδυναμία του περιφερειακού συστήματος διάχυσης της καινοτομίας, είχε ως αποτέλεσμα το μικρό δείγμα απαντήσεων που συγκεντρώθηκε καθώς και την μη πλήρη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου.
Για την αποκόμιση συμπερασμάτων σχετικά με τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων και τον τρόπο εισροής τεχνολογίας, αξιοποιήθηκαν στοιχεία από το ερωτηματολόγιο Ζήτησης Τεχνολογία προς της Επιχειρήσεις της Περιφέρειας, το οποίο αποτελεί κι αυτό ένα τμήμα της συνολικής έρευνας για τη ανάλυση του συστήματος Καινοτομίας στην Περιφέρεια της Πελοποννήσου. Συγκεκριμένα, αξιοποιήθηκε τμήμα του ερωτηματολογίου το οποίο αναφερόταν στη συνεργασία των επιχειρήσεων με οργανισμούς μεταφοράς τεχνολογίας, και το τμήμα που αφορούσε στην δια-περιφερειακή συνεργασία και δικτύωση. Συγκεντρώθηκαν επομένως πληροφορίες οι οποίες συμπλήρωσαν το προφίλ των φορέων τεχνολογικής διαμεσολάβησης, από την πλευρά των επιχειρήσεων και επιπλέον διερευνήθηκαν και άλλοι δρόμοι εισροής τεχνολογίας όπως η δια-επιχειρησιακή συνεργασία, υπεργολαβίες, αγορά τεχνολογίας.

Τέλος, αξιοποιήθηκαν δημοσιευμένες μελέτες και στοιχεία από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία για να ολοκληρωθεί τόσο το προφίλ των φορέων τεχνολογικής διαμεσολάβησης όσο και να συγκεντρωθούν επιπλέον στοιχεία για τη δραστηριότητά τους.

                  Σχήμα 3. Κατηγορίες Φορέων Τεχνολογικής Διαμεσολάβησης στην Περιφέρεια

Μετά τη συνολική ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας των ερωτηματολογίων απ? όλους τους παραπάνω φορείς, είτε προς τους Οργανισμούς Μεταφοράς Τεχνολογίας, είτε προς της επιχειρήσεις, οδηγεί στα παρακάτω συμπεράσματα σχετικά με το σύστημα μεταφοράς τεχνολογίας στην περιφέρεια της Πελοποννήσου:

1. Όλο το επιχειρησιακό περιβάλλον της περιφέρειας έχει αδύναμο τεχνολογικό και καινοτομικό προσανατολισμό. Η τεχνολογία αντιμετωπίζεται ως μια τυχαία εισροή στην παραγωγική διαδικασία, ως μια πρώτη ύλη, που μπορεί κανείς να εισάγει μέσα από διάφορους δρόμους στην επιχείρησή του (κυρίως στο τελικό προϊόν), αλλά όχι ως ένα στρατηγικό εργαλείο που θεμελιώνει και προωθεί δυναμικά την ανταγωνιστική δύναμη και τα πλεονεκτήματα σε επίπεδο επιχείρησης, κλάδου, οικονομίας.

2. Στο πεδίο της μεταφοράς τεχνολογίας σημειώνεται αρκετά περιορισμένη ικανότητα διάχυσης τεχνολογικών γνώσεων. Το σύστημα μεταφοράς τεχνολογίας χαρακτηρίζεται από την σχετικά νέα και υποδομή καθώς όλοι σχεδόν οι οργανισμοί μεταφοράς τεχνολογίας στην περιφέρεια έχουν ηλικία λίγων ετών. Οι οργανισμοί αυτοί έχουν πολύ μεγάλη εξάρτηση από χρηματοδοτήσεις εθνικών προγραμμάτων συγκεκριμένου προσανατολισμού (κυρίως κατάρτισης) και δεν επαρκούν για να καλύψουν πρωταρχικές ανάγκες κατ? αρχήν ενημέρωσης σχετικά με τον τεχνολογικό και καινοτομικό εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων όπως: εύκολη και έγκαιρη πληροφόρηση για τάσεις στην αγορά, υποστήριξη για ανάπτυξη νέων προϊόντων, υποστήριξη για εξαγωγές, διευκόλυνση επιχειρήσεων για πρόσβαση σε εξειδικευμένες βάσεις δεδομένων, ενημέρωσή τους για ηλεκτρονικό εμπόριο και άλλες τρέχουσες τεχνολογίες. Από την άλλη πλευρά, η ζήτηση υπηρεσιών μεταφοράς τεχνολογίας, από τις επιχειρήσεις της περιφέρειας είναι σχεδόν μηδενική, με αποτέλεσμα την δημιουργία ενός κλίματος που δεν αφήνει περιθώρια εύρωστης ανάπτυξης, οργανισμών διαμεσολάβησης, αναπτυξιακών εταιριών, ή την εμφάνιση ειδικευμένων συμβούλους που θα τους στελεχώσουν.

3. Η απουσία, την άλλη μεριά, σημαντικών κέντρων μεταφοράς τεχνολογίας, συνηγορεί στις συνθήκες ζήτησης από πλευράς των επιχειρήσεων. Αναπτύσσεται ψυχολογία αδιαφορίας απέναντι σε μηχανισμούς εισροής νέας τεχνολογίας ή εγγενούς τεχνολογικής ανάπτυξης. Οι επιχειρήσεις συνηθίζουν να μην αισθάνονται την ανάγκη τεχνολογικής ανασυγκρότησης, να ανεβάσουν το τεχνολογικό τους υπόβαθρο, ή να καλύπτουν τις ανάγκες με αγορά τεχνολογίας, σε αντίθεση με τη στρατηγική των ανταγωνιστών τους στην εγχώρια ή διεθνή αγορά.

4. Το περιφερειακό σύστημα μεταφοράς τεχνολογίας, δεν φαίνεται να δέχεται κάποια ευεργετική επίδραση από τη γειτνίαση με υψηλότερες τεχνολογικά περιφέρειες όπως η Αττική, ή Δυτική Ελλάδα, καλύπτοντας ανάγκες σε υποδομές και υπηρεσίες μεταφοράς τεχνολογίας.

5. Η εισροή τεχνολογίας μέσω συνεργασιών, οι συνεργασίες για ανάπτυξη νέων μεθόδων παραγωγής ή νέων προϊόντων είναι περιορισμένες. Η δια-επιχειρησιακή δικτύωση μέσω υπεργολαβιών όχι μόνο εντός της περιφέρειας αλλά και με επιχειρήσεις σε γειτονικές περιοχές υψηλότερης γενικά τεχνολογικής κατάστασης, είναι πολύ μικρή, αλλά καταγράφεται και μια σαφής τάση άρνησης συνεργασιών και ανάθεσης / ανάληψης υπεργολαβιών. Τα παραπάνω καταγράφουν το χαμηλό βαθμό καθετοποίησης και την ανταγωνιστική νοοτροπία των επιχειρήσεων, αποτέλεσμα του μικρού τους μεγέθους, της οργάνωσης τους σε οικογενειακή βάση, και την ομοιότητα παρά συμπληρωματικότητα των επιχειρήσεων που ανήκουν στο ίδιο χωρικό cluster.

Πλήρες κείμενο μελέτης