Στην παρούσα Ετήσια Έκθεση Καινοτομίας 2003 παρουσιάζονται για πρώτη φορά Δείκτες Καινοτομίας για την περιφέρεια της Πελοποννήσου , οι οποίοι θα ενσωματωθούν στη Βάση Δεδομένων του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Περιφερειακής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

Οι Δείκτες Καινοτομίας για την περιφέρεια της Πελοποννήσου προέκυψαν μετά από προσεκτική μελέτη των Ευρωπαϊκών Πινάκων Αποτελεσμάτων για την Καινοτομία (European Innovation Scoreboards) και άλλων επιστημονικών εργασιών, ελληνικών και διεθνών οργανισμών, για παρόμοια θέματα.

Αποτέλεσμα της όλης προσπάθειας ήταν η επιλογή αλλά και η δημιουργία 19 Δεικτών Καινοτομίας για την περιφέρεια της Πελοποννήσου οι οποίοι ταξινομήθηκαν σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:

Α) Δείκτες Παραγωγικού Συστήματος (7 Δείκτες)

•  Πληθυσμός,

•  Κατά Κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν,

•  Απασχόληση,

•  Ανεργία,

•  Απασχόληση ανά Τομέα Δραστηριότητας,

•  Απασχόληση ανά Κλάδο Οικονομικής Δραστηριότητας,

•  Εξαγωγές ανά Προϊόν.

Β) Δείκτες Ανθρώπινου Δυναμικού (4 Δείκτες)

•  Πληθυσμός με Γνώσεις Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (25-64 ετών),

•  Απασχόληση σε Υπηρεσίες Επιστήμης και Τεχνολογίας (Ε&Τ),

•  Απασχόληση σε Υπηρεσίες Έντασης Γνώσης Επιστήμης και Τεχνολογίας (Ε&Τ),

•  Προσωπικό Έρευνας και Ανάπτυξης.

Γ) Δείκτες Δημιουργίας Γνώσης (5 Δείκτες)

•  Συνολικές Δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α),

•  Δαπάνες Επιχειρήσεων για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α),

•  Δαπάνες Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α),

•  Δαπάνες Ερευνητικών Κρατικών Φορέων για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α),

•  Αιτήσεις για χορήγηση Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας.

Δ) Δείκτες Ανάπτυξης Καινοτομίας (3 Δείκτες)

•  Νέες Επιχειρήσεις ανά Κατηγορία Οικονομικής Δραστηριότητας,

•  Καινοτόμες Μεταποιητικές Επιχειρήσεις,

•  Πωλήσεις από Καινοτομίες Προϊόντων Μεταποιητικών Επιχειρήσεων.

Για κάθε Δείκτη υπάρχει ορισμός, σύντομη περιγραφή και ανάλυσή του, η σημασία του για την περιφέρεια της Πελοποννήσου, ποια η θέση της περιφέρειας στην ελληνική επικράτεια και οι τάσεις που προκύπτουν. Οι Δείκτες για την περιφέρεια της Πελοποννήσου συγκρίθηκαν με τους αντίστοιχους:

•  των υπολοίπων 12 περιφερειών της ελληνικής επικράτειας,

•  της Ελλάδας,

•  της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών αυτής.

Η σύγκριση πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια 54 Πινάκων και 53 Διαγραμμάτων που δημιουργήθηκαν για το σκοπό αυτό.

Για την πραγματοποίηση της παρούσας Έκθεσης, μελετήθηκαν τα πιο πρόσφατα στατιστικά δεδομένα της Στατιστικής Υπηρεσίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (EUROSTAT) , της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείο Ανάπτυξης (ΓΓΕΤ) και της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών (ΕΣΥΕ) .

Για την παροχή στατιστικών δεδομένων θέλουμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα:

•  Τμήμα Εξωτερικού Εμπορίου της Διεύθυνσης Στατιστικών Τομέα Εμπορίου και Υπηρεσιών της ΕΣΥΕ.

•  Τμήμα Μητρώων και Ταξινομήσεων της Διεύθυνσης Οργάνωσης, Μεθοδολογίας και Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΥΕ.

•  Τμήμα Παροχής Στατιστικής Πληροφόρησης της Διεύθυνσης Στατιστικής Πληροφόρησης και Εκδόσεων της ΕΣΥΕ.

•  Τμήμα Τεκμηρίωσης Επιστημονικών και Τεχνολογικών Δεικτών της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Προγραμματισμού της ΓΓΕΤ.

 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 2003  

Στον Ευρωπαϊκό Πίνακα Αποτελεσμάτων για την Καινοτομία (ΕΠΑΚ) του 2002 ορίζονται τρεις δείκτες απόδοσης των ευρωπαϊκών περιφερειών:

•  Περιφερειακός Εθνικός Συνοπτικός Δείκτης Καινοτομίας (ΠΕΣΔΚ) - Regional National Summary Innovation Index ( RNSII )

Ορίζεται ως ο σχετικός μέσος όρος των δεικτών καινοτομίας μίας περιφέρειας προς το μέσο της χώρας. Όταν η τιμή του δείκτη είναι μεγαλύτερη του 100 τότε η καινοτομική επίδοση της συγκεκριμένης περιφέρειας βρίσκεται πάνω από το μέσο όρο της χώρας.

•  Περιφερειακός Ευρωπαϊκός Συνοπτικός Δείκτης Καινοτομίας (ΠΕυρΣΔΚ) - Regional European Summary Innovation Index ( REUSII )

Ορίζεται ως ο σχετικός μέσος όρος των δεικτών καινοτομίας μίας περιφέρειας προς το μέσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Όταν η τιμή του δείκτη είναι μεγαλύτερη του 100 τότε η καινοτομική επίδοση της συγκεκριμένης περιφέρειας βρίσκεται πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ.

•  Φανερός Περιφερειακός Συνοπτικός Δείκτης Καινοτομίας (ΦΠΣΔΚ) - Revealed Regional Summary Innovation Index ( RRSII )

Προκύπτει ως μέσος όρος των δεικτών ΠΕΣΔΚ και ΠΕυρΣΔΚ.

Στον πίνακα που ακολουθεί, ο οποίος παρουσιάζεται στον ΕΠΑΚ 2002, η περιφέρεια της Πελοποννήσου κατατάσσεται στην όγδοη θέση σύμφωνα με τον ΠΕΣΔΚ και τον ΠΕυρΣΔΚ, σε σύνολο 13 ελληνικών περιφερειών. Ερμηνεύοντας τις τιμές που δίνονται στον πίνακα (σε σύνολο 8 δεικτών) η απόδοση της Πελοποννήσου ως προς την καινοτομία βρίσκεται στο 56% της μέσης απόδοσης της Ελλάδας και στο 24% της μέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  

Στην παρούσα Ετήσια Έκθεση Καινοτομίας 2003 ο ΠΕΣΔΚ της Πελοποννήσου εμφανίζει τιμή 74 (σε σύνολο 12 δεικτών) ενώ ο ΠΕυρΣΔΚ είναι 25 (σε σύνολο 6 δεικτών). Δηλαδή, η απόδοση της Πελοποννήσου ως προς την καινοτομία βρίσκεται στο 74% της μέσης απόδοσης της Ελλάδας και στο 25% της μέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Παράρτημα - Πίνακας Π4).  

Από όσα προαναφέρθηκαν προκύπτει ότι, η Πελοπόννησος σε θέματα καινοτομίας έχει δυναμική και περιθώρια βελτίωσης σε σύγκριση με την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΙΣΧΥΡΑ ΣΗΜΕΙΑ

•  Την περίοδο 1991-97, το προσωπικό Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) ερευνητικών φορέων αυξάνεται κατά 447% η οποία οφείλεται, σε μικρό βαθμό όμως, στην ανοδική πορεία του δείκτη του προσωπικού Ε&Α ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Πελοπόννησο.

•  Οι Δαπάνες Επιχειρήσεων για Επιστημονική και Τεχνολογική Έρευνα (ΔΕΠΕΤΕ) αυξάνονται κατά 514%, την περίοδο 1993-99, με αποτέλεσμα η Πελοπόννησος να κατατάσσεται πρώτη στην ελληνική επικράτεια σε ΔΕΠΕΤΕ.

•  Το ποσοστό των μεταποιητικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Πελοπόννησο και χαρακτηρίζονται ως καινοτόμες είναι κατά 6% μεγαλύτερο από το αντίστοιχο της μεταποίησης στην Ελλάδα (1997-98).

 

ΑΔΥΝΑΜΑ ΣΗΜΕΙΑ

•  Την περίοδο του τρίτου τριμήνου του 2002, ο πληθυσμός (25-64 ετών) με γνώσεις τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα, μόλις 11,1% ενώ το 2001 μόνο το 14,2% των απασχολούμενων στη περιφέρεια της Πελοποννήσου απασχολούνται σε υπηρεσίες Επιστήμης και Τεχνολογίας (Ε&Τ).

•  Το προσωπικό Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αν και παρουσίασε τεράστια αύξηση την περίοδο 1995-97 συνεχίζει να κυμαίνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα ενώ οι Ερευνητικές Δαπάνες Ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΕΔΙΤΕ) είναι μηδενικές την περίοδο 1993-99.

•  Η Ακαθάριστη Εγχώρια Δαπάνη για Επιστημονική και Τεχνολογική Έρευνα (ΑΕΔΕΤΕ) αν και την περίοδο 1993-99 παρουσίασε αύξηση 475%, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στον εξαπλασιασμό των ΔΕΠΕΤΕ, είναι σε χαμηλά επίπεδα και κυριότερη αιτία είναι οι ανύπαρκτες ΕΔΙΤΕ. Την ίδια χρονική περίοδο, πάρα πολύ χαμηλές είναι και οι Δαπάνες Ερευνητικών Κρατικών Φορέων για Επιστημονική και Τεχνολογική Έρευνα (ΕΤΕ).

•  Ο αριθμός αιτήσεων για χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κατατέθηκαν στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (EPO) εμφανίζεται πάρα πολύ χαμηλός την περίοδο 1996-97 ενώ οι πωλήσεις από καινοτομίες προϊόντων μεταποιητικών επιχειρήσεων κατατάσσουν την περιφέρεια της Πελοποννήσου στην έκτη και τελευταία θέση με ποσοστό 3,7%.